Als je kind 18 wordt

Wat komt erbij kijken als je kind 18 jaar wordt

Als je kind 18 jaar wordt breekt er weer een nieuwe periode aan, er zullen een aantal dingen geregeld moeten worden. Vanuit de overheid krijg je vanzelf berichten over de gebruikelijke zaken die geregeld moeten zijn. Maar als je kind een beperking heeft komt hier vaak nog wat meer bij kijken. Sommige dingen juist niet van toepassing of misschien heb je sommige zaken al eerder moeten regelen. Kortom het kan soms best een zoektocht zijn.

Hieronder vind je een checklist van zaken die geregeld moeten worden of waarvan het verstandig is om te controleren of dit voor jullie van toepassing is. Onder de lijst vind je wat meer informatie, tips en links naar meer informatie over.

  • DigiD
  • Bankrekening(en)
  • Wajong uitkering
  • Tegemoetkoming scholieren (DUO)
  • Zorgverzekering
  • Zorgtoeslag
  • Curatele, bewindvoering of mentorschap aanvragen
  • Curator, bewindvoerder en/of mentor doorgeven aan instanties
  • Stop jeugd PGB, start WMO of WLZ
  • Financieel overzicht maken/ budgetplan
  • Huurtoeslag
  • Inschrijven bij woningbouw voor huurwoning
  • Aansprakelijkheidsverzekering.

DigiD

Een DigiD is een digitale handtekening waarmee je toegang kunt krijgen tot websites van de overheid. Misschien heb je al een DigiD voor je kind aangevraagd omdat dit eerder nodig was. Als je dit nog niet hebt gedaan is het van belang om dit voor het 18e jaar wel te regelen. Het DigiD heb je nodig om toegang te krijgen tot de persoonlijke gegevens bij het UWV, Belastingdienst en verschillende websites in de zorg. Het is nodig om zorg- en huurtoeslag aanvragen, een Wajong-uitkering aanvragen en de belastingaangifte online te regelen.

Je vraagt het DigiD aan via:  www.digid.nl.

Nadat de DigiD is geactiveerd kun je als ouder en/of de mentor, bewindvoerder, curator een machtiging aanvragen. Met deze machtiging kun je namens je kind aanvragen doen of wijzigingen door te geven. 

Eigen bankrekening(en)

Om een uitkering, zorgtoeslag of huurtoeslag te kunnen ontvangen is het belangrijk dat er een rekeningnummer is geopend op de naam van degene die de zorg- of huurtoeslag ontvangt. De Belastingdienst stort deze toeslagen niet op de bankrekening van ouders. Om fraude met toeslagen te voorkomen, betalen zij toeslagen alleen op een bankrekening van de persoon die recht heeft op de toeslag.

Is jouw kind zelf in staat om met geld om te gaan en wil het soms zelf iets kopen? Dan is het handig om een tweede betaalrekening te openen waar af en toe wat (zak-)geld op gestort kan worden wat het kind in eigen beheer heeft. De eerste rekening kan dan gebruikt worden voor de vaste lasten. Dit is ook praktisch als je bewindvoerder of curator bent en jaarlijks financiële verantwoordelijkheid bij de rechtbank moet afleggen.

Wajong-uitkering

De Wajong-uitkering is een uitkering voor mensen vanaf 18 jaar die een arbeidsbeperking hebben. De uitkering is op minimumloonniveau. Of je kind hiervoor in aanmerking komt wordt beoordeeld door het UWV. Vraag de Wajong-uitkering op tijd aan: 5 maanden voordat je kind 18 jaar wordt.

Je vraagt dit aan via de website van het UWV:

  • Eerst vraag je een beoordeling van arbeidsvermogen aan. Daarvoor moet je inloggen op de site van het UWV met DigiD en de aanvraag beoordeling arbeidsvermogen in vullen. Ook wordt er gevraagd om aanvullende verslagen mee te sturen. Een schoolverslag waar uitstroomprofiel (arbeidsmatige) dagbesteding in staat vermeld kan bijvoorbeeld handig zijn. Als er al een WLZ indicatie is kun je deze ook mee sturen. Dit helpt om de aanvraag vlot te laten verlopen.
  • Er volgt daarna een gesprek. Soms wordt de uitkering direct afgegeven zonder gesprek. Het gesprek is bedoeld om in te schatten in hoeverre er sprake is van arbeidsvermogen.

Omdat dit soort gesprekken met name gaan over wat een jongere niet kan, zijn dit vaak niet te leukste gesprekken om te voeren. Het is leuker om te bespreken waar je goed in bent. Het kan helpen om je kind goed voor te bereiden op dit gesprek.

Wordt de uitkering afgewezen? Dan kun je binnen zes weken een bezwaarschrift indienen

Volgt je kind nog (speciaal) onderwijs?

Schoolgaande jongeren van 18 jaar en ouder kunnen ook een Wajong-uitkering krijgen als ze aan de voorwaarden van het UWV voldoen.

Ook kun je een tegemoetkoming voor scholieren aanvragen. Dit geld mag je houden en hoef je niet terug te betalen. Dit kan ook voor een paar maanden interessant zijn. Deze tegemoetkoming scholieren kun je aanvragen via DUO. Let wel op dat je niet vergeet deze stop te zetten als je kind van school af gaat.

(Dubbele) kinderbijslag stopt

De (dubbele) kinderbijslag stopt vanzelf als je kind 18 jaar wordt. Hierover krijg je bericht van de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Zorgverzekering en Zorgtoeslag

Tot hun 18e jaar zijn kinderen gratis meeverzekerd in de ziektekostenverzekering van hun ouders. Vanaf zijn 18e jaar heeft je kind een eigen zorgverzekering nodig. Hierover krijg je vanzelf bericht en informatie van je zorgverzekeraar. Je kunt meestal kiezen of je kind nog op dezelfde polis mee verzekerd is of dat je een eigen verzekering kiest. Afhankelijk van de zorgvraag die je kind heeft kan het handig zijn om een aanpassing te doen in aanvullende verzekeringen.

Je gaat vanaf dat moment ook  premie betalen voor de zorgverzekering.

Ook heeft je kind waarschijnlijk recht op zorgtoeslag. Dit is een bijdrage in de kosten van de eigen zorgverzekering. Zorgtoeslag vraag je aan via de website van de Belastingdienst.

Wettelijke vertegenwoordiging; Curatele, bewindvoering of mentorschap

Volgens de wet is iedereen vanaf 18 jaar meerderjarig en handelingsbekwaam. Dit betekent dat iemand voor het verrichten van rechtshandelingen geen toestemming meer nodig heeft van ouder(s) of voogd. Een rechtshandeling is bijvoorbeeld het huren of kopen van een huis maar bijvoorbeeld ook het afsluiten van een abonnement of iets kopen in een winkel.

Om mensen te beschermen die niet goed zelfstandig beslissingen kunnen nemen zijn er een aantal maatregelen mogelijk: Curatele, bewindvoering en mentorschap. In de folder van de overheid vind je hier uitgebreide informatie over. Hieronder hebben we dit voor je samengevat:

  • CURATELE

Ondercuratelestelling is bedoeld voor mensen die zowel hun financiële als andere persoonlijke beslissingen niet zelf kunnen nemen. Met ondercuratelestelling worden de persoon en zijn/haar vermogen beschermd.

Iemand die onder curatele is gesteld verliest zijn/haar ‘handelingsbekwaamheid’ en mag dus niet zonder toestemming zelfstandig rechtshandelingen verrichten. Hij/zij mag daardoor bijna niets meer zelfstandig doen, bijvoorbeeld niet zonder toestemming iets kopen in een winkel.

  • BEWIND

Onderbewindstelling is bedoeld voor mensen die niet in staat zijn om hun financiële belangen te behartigen. Met onderbewindstelling wordt het vermogen van de betrokkene beschermd.

Soms kan een bewind alleen over bepaalde goederen gaan. Hierover kunnen afspraken worden gemaakt. Over de goederen die onder bewind zijn gesteld mag de persoon niet meer zelfstandig beslissen. De bewindvoerder gaat over het beheer van de goederen. Beslissingen moeten, zolang dat gaat, wel samen met de betrokkene worden genomen.

  • MENTORSCHAP

Mentorschap is bedoeld voor mensen die hun persoonlijke belangen (belangen die niet over geld en goed gaan) niet (goed) kunnen behartigen. Denk hierbij aan beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding. De mentor neemt dan, zoveel mogelijk samen met de betrokkene, de beslissing. Bijvoorbeeld als iemand moet kiezen tussen wel of niet zelfstandig blijven wonen of als het gaat om medische behandeling.

VERSCHILLEN EN OVEREENKOMSTEN

De curator neemt beslissingen voor anderen op het financiële en het persoonlijke vlak. De bewindvoerder neemt alleen beslissingen over geld en goederen en de mentor neemt alleen beslissingen op het persoonlijke vlak.

Ondercuratelestelling is de meest vergaande maatregel, maar niet alleen omdat financiële en persoonlijke beslissingen gecombineerd worden. Iemand die onder curatele is gesteld wordt handelingsonbekwaam en dat is een groot verschil met onderbewindstelling en mentorschap. Voor praktisch elke handeling en beslissing moet de curator toestemming geven.

De bewindvoerder en mentor hebben daarentegen te maken met iemand die wel (tot op zekere hoogte) handelingsbekwaam is. In geval van onderbewindstelling mag de betrokkene zelf beslissen over persoonlijke dingen en over wat niet onder bewind is gesteld.

Een mentor neemt alleen beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding; over andere zaken blijft de betrokkene gewoon zelf zijn beslissingen nemen. Iemand die een bewindvoerder of een mentor heeft, mag dus bijvoorbeeld wel zelf een testament maken of een ijsje kopen.

Als curator kunnen uitsluitend natuurlijke personen worden benoemd. Een instelling kan daarom nooit als curator optreden. Als curator komen in principe met name de partner, de ouders, kinderen, broers of zusters in aanmerking. Ook voor bewindvoerderschap en mentorschap komen met name natuurlijke personen in aanmerking (voor bewindvoerderschap kan ook een rechtspersoon als bewindvoerder worden aangewezen, bijvoorbeeld in het geval van een stichting die patiënten gelden beheert). 

WAT TE KIEZEN?

Zoals gezegd gaat curatele het verst. Iemand onder curatele mag over bijna niets meer zelfstandig beslissen. De maatregel kan nodig zijn, als iemand de gevolgen van zijn of haar handelen niet overziet. Met name als iemand gemakkelijk schulden kan maken of kwetsbaar is voor misbruik, doordat onvoldoende toezicht van anderen mogelijk is.

Gaat het bijvoorbeeld alleen om financiële beslissingen die iemand niet kan overzien, dan kan bewind een voldoende maatregel zijn.

Bewind kan goed worden gecombineerd met mentorschap. De mentor treedt alleen op bij beslissingen op het persoonlijke vlak of geeft raad.

Overigens overlegt een instelling ook met de familie over een behandeling als er geen curator of mentor is. En een stichting voor het beheer van patiëntengelden kan heel goed iemands financiële zaken beheren, zonder dat er sprake is van bewind. Het is dus zaak je goed te laten voorlichten, voor je een beslissing neemt.

Het is belangrijk dit op tijd te regelen. Vanaf 3 maanden voordat je kind 18 wordt kun je dit aanvragen via de rechtbank waar jullie woonplaats onder valt. De aanvraag doe je via de website www.rechtspraak.nl hierop staat duidelijk uitgelegd hoe je dit moet doen. Voor de aanvraag betaal je griffiekosten. Vraag je tegelijk met bewind ook mentorschap aan, dan betaal je dit maar 1x.

Na de aanvraag volgt een zitting of een (telefonisch) gesprek met de rechter (afhankelijk van hoe duidelijk de aanvraag is). Wanneer de rechtbank heeft besloten om de curatele, bewindvoering en/of mentorschap toe te kennen ontvang je de Beschikking. Dat is het bewijs waarin staat wie curator, bewindvoerder of mentor is. Deze beschikking gebruik je om jullie situatie bij instanties (zorgverleners, bank etc.) aan te geven.

Maak een financieel overzicht of budgetplan

Als curator of bewindvoerder moet je jaarlijks financiële verantwoording afleggen bij de rechtbank. Het is aan te raden om je hier vooraf in te verdiepen en een financieel overzicht/ budgetplan bij te houden. Dan is het aan het eind van het jaar gemakkelijk te verwerken als je de verantwoording gaat invoeren via MijnBewind

De meest recente informatie over dit onderwerp is te vinden op de website van overheid

Andere websites voor meer informatie:

Jeugd PGB stopt, hoe verder? WMO of WLZ?

Als je tot nu toe zorg of ondersteuning vanuit het Jeugd PGB hebt gehad dan stopt dat als je kind 18 jaar wordt. Dit gaat in principe vanzelf. 

Het is aan te raden om een tot twee jaar voor de 18e verjaardag van je kind al goed na te denken over de toekomst. Dit kun je doen door het opstellen van een toekomstperspectiefplan.  Daarin omschrijf je samen met je kind hoe jullie denken over de toekomst. Wat wil en kan je kind nog leren? Wat wil hij/zij gaan doen na het VSO of MKD, wat is daar voor nodig? Hebben jullie al een beeld van een woonsituatie? Wat zijn de mogelijkheden, waar is hulp bij nodig.  Etc.

Door na te denken over deze vragen vorm je samen een toekomstbeeld. Ook geeft dit waarschijnlijk inzicht in welke financiering er nodig is en of je dit het beste via WMO (wet maatschappelijke ondersteuning) of WLZ  (wet langdurige zorg) kan regelen. De verschillen tussen WMO en WLZ worden goed uitgelegd op deze website van de rijksoverheid.

Het Juiste Loket is een informatie en adviesput waar je terecht kunt  met vragen over de Jeugwet, WMO en WLZ.

WLZ

De meeste mensen met een GRIN aandoening zullen in aanmerking komen voor WLZ. De WLZ is bedoeld voor mensen die vanwege ziekte of aandoening blijvend zijn aangewezen op 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht. 

Bij de aanvraag voor WLZ kun je aangeven of je ZIN (zorg in natura) of PGB (persoonsgebonden budget) wilt aanvragen.  Wat is het verschil:

ZIN (zorg in Natura)

PGB (persoonsgebonden budget)

Het zorgkantoor heeft afspraken gemaakt met zorgaanbieders

Je kiest zelf welke zorgverlener je in wil schakelen

Het zorgkantoor betaalt de zorgaanbieder voor de zorg

Je koopt zelf de zorg in

Je hoeft zelf geen administratie te doen

De administratie moet je ook zelf doen

Er komt best veel kijken bij het beheren van een PGB. Twijfel je of je dit wil? Hier kun je wat meer uitleg lezen over het beheren van een PGB.  Als je dit te ingewikkeld vindt kun je misschien beter voor zorg in Natura kiezen.

Hoe regel je de WLZ aanvraag:
  • De aanvraag voor WLZ start je start je via de website van het CIZ . Het CIZ (centrum indicatiestelling zorg) beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor zorg vanuit de WLZ.
    • Twijfel je of je kind in aanmerking komt voor WLZ? Je kunt op de website van het CIZ ook een check doen voordat je de aanvraag gaat indienen.
  • Als de WLZ indicatie is toegekend regelt het zorgkantoor in de regio waar je woont de zorg in natura (ZIN) of de toekenning van het PGB budget.
  • Het zorgkantoor beslist ook of een PGB bij jullie situatie past, hiervoor vindt een bewustkeuzegesprek plaats.
  • Vervolgens ontvang je een Toekenningsbeschikking van het zorgkantoor waarin zij akkoord gaan met jullie keuze voor de manier waarop het budget zal worden ingezet.
  • Daarna ga je zorgovereenkomsten afsluiten met de betreffende zorgverleners. 

CAK (centraal administratie kantoor)

Iedereen met een WLZ indicatie betaalt een eigen bijdrage aan het CAK. Per maand ontvang je een factuur. De hoogte van de bijdrage is afhankelijk van je inkomen en/of eigen vermogen. Dit kun je berekenen op de website van het CAK

Wonen, Huurtoeslag en Inschrijven bij woningbouw voor huurwoning

Misschien woont jouw kind inmiddels al niet meer thuis of gaat hij/zij binnenkort uit huis. Bijvoorbeeld naar een zorginstelling of een wooninitiatief voor mensen met een beperking. Of misschien is het haalbaar voor jouw kind om  in de toekomst zelfstandig/ met begeleiding te gaan. In dit laatste geval is het verstandig om je kind aan te melden bij de woningbouw. In veel gemeentes is de wachtlijst voor een huurwoning een aantal jaren.

Zodra er sprake is van huur die wordt betaald kun je ook huurtoeslag aanvragen via mijntoeslagen.nl.

Als het onderwerp wonen nog niet aan de orde is geweest kan het zijn dat dit het begin van jullie zoektocht is naar deze volgende stap. Het is niet eenvoudig een goed overzicht te krijgen van de landelijke mogelijkheden en initiatieven op het gebied van wonen. Veel woonvormen zijn regionaal / lokaal georganiseerd. Landelijk is bijvoorbeeld de Stichting Landelijk steunpunt Wonen actief, met name waar het gaat om de ondersteuning van ouderinitiatieven. Op die website  vind je ook interessante verdere links. Een mogelijke ingang om te praten over woonvormen in jullie omgeving zijn de gemeente en het regiokantoor van MEE . Ook loont het de moeite om eens wat te googelen. Een voorbeeld van kleinschalige ouderinitiatieven zijn de zogenaamde Thomashuizen, de moeite waard om eens te bekijken.

Aansprakelijkheidsverzekering

Vanaf de 18e verjaardag van je kind, ben je als ouder niet meer aansprakelijk voor schade die je kind veroorzaakt. Kijk in de polis van je aansprakelijkheidsverzekering of neem even contact op met de verzekeraar om te vragen of je kind nog meeverzekerd is. Meestal zijn kinderen in het gezin tot 27 jaar meeverzekerd, maar dat is niet altijd zo!

Ook wanneer je kind niet meer thuis woont kunnen hier verschillende regels voor gelden. Sluit dan een aparte aansprakelijkheidsverzekering voor je kind af.

—————————————————————————————————————————

Bovenstaande informatie is zorgvuldig samengesteld. Maar regelingen kunnen wijzigen. Kijk daarom altijd nog even op de genoemde websites of verifieer de informatie. De stichting Grinsyndroom is niet aansprakelijk voor onduidelijkheden of conflicten op basis van de inhoud van de informatie op deze website.